
سازمان عفو بین الملل، روز سه شنبه ۲۳ ماه سپتامبر، با انتشار اطلاعیه ای نسبت به «شکنجه» ۸ فعال دانشجویی حقوق فرهنگی آذربایجان، بازداشت شده طی ماههای اخیر ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی و رعایت حقوق آنان شد.
در اعلامیه سازمان عفو بین الملل گفته شده که ۸ فعال فوق، از ژوئیه ۲۰۰۸ توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده اند و هم اکنون در مکان نامعلومی، در بازداشت به سر می برند. در این مدت نه خانواده و نه وکیل، موفق به ملاقات با آنها نشده اند و تماس آنها با جهان خارج، تنها محدود به چند مکالمه تلفنی کوتاه با خانواده هایشان بوده است.افراد مذکوردر معرض شکنجه و رفتار خشونت آمیز قرار دارند.
عفو بین الملل احتمال می دهد، آنها تنها به «جرم» ابراز نظرات خود و فعالیت های صلح آمیز در بازداشت به سر می برد.
متن ترجمه شده این بیانیه به شرح زیر است:
بازداشت های خودسرانه / نگرانی از شکنجه یا رفتار ناشایست / زندانیان احتمالی عقیده
۲۳سپتامبر۲۰۰۸
ایران - فعالان دانشجویی حقوق فرهنگی آذربایجان
-مقصود احدی
-منصور امینیان
-داریوش حاتمی - ۲۹ ساله
-آیدین خواجه ای- ۲۳ ساله
-امیر مردانی
-مجید ماکوئی-سجاد رادمهر
-فراز زهتاب - ۲۳ ساله
فعالان دانشجوی نامبرده در بالا در جریان چندین سری از دستگیری ها که از ژوئیه ۲۰۰۸ شروع شد، بازداشت شده اند. بنا به اعلام انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان- آداپ(ADAPP)، مستقر در ونکوور کانادا، اعضاء خانواده این دانشجویان از دسترسی به آنان منع شده اند، اگر چه بعضی ها تماس های نامنظم تلفنی داشته اند. هیچ یک دسترسی به وکیل قانونی مورد نظر خود نداشته و عفو بین الملل نگران اینست که آنان ممکن است زندانیان عقیده باشند که صرفا به دلیل ابراز نظرات وجدانی خود دستگیر شده اند.
فعالان دانشجو بصورت فزاینده ای در طلب حقوق فرهنگی و زبانی بیشتری از جمله حق تحصیل با استفاده از زبان ترکی آذربایجانی، که آنان معتقد هستند در قانون اساسی تامین شده و نیز حق تجلیل از فرهنگ و تاریخ آذربایجان هستند.
سجاد رادمهر، دانشجوی در شرف فارغ التحصیلی مهندسی مکانیک در دانشگاه تبریز، به همراه دوستان خود فراز زهتاب و آیدین خواجه ای، دانشجویان رشته حقوق و همگی اعضاء انجمن اسلامی دانشجویان در همین دانشگاه، در ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۸ در مدخل دانشگاه دستگیر شدند. معلوم نیست که این سه دانشجو به کجا برده شده اند، اگر چه هر یک از آنها توانستند چند مکالمه کوتاه تلفنی با اعضاء خانواده خود داشته باشند. بدنبال دستگیری آنان، مقامات امنیتی خانه های آنان را بازرسی کرده و اشیاء شخصی آنان را با خود برده اند.
پیش از دستگیری آنها، سجاد رادمهر در اعتصاب غذائی شرکت داشت که در تاریخ ۱۱ ماه مه برای اعتراض به تعلیق موقت بعضی دانشجویان دیگر برگزار شده بود. به تلافی این عمل و در نتیجه حکم دانشگاه، از حق دانشجوئی خود برای یک ماه محروم شد، فراز زهتاب و آیدین خواجه ای در اعتراض به احکام تعلیق دانشجویان مشارکت داشتند. این سه نفر قبلا نیز پس از شرکتشان در تظاهرات ماه مه ۲۰۰۶ بمدت یک ترم از دانشگاه معلق شده بودند.
داریوش حاتمی، دوست نزدیک سجاد رادمهر، فراز زهتاب و آیدین خواجه ای، در ۱۷ ژوئیه دستگیر گردید. وی در حال گذراندن خدمت نظام وظیفه خود در ارتش بود. امیر مردانی فعال دانشجوئی در دانشگاه تبریز در ۱۳ ماه اوت بازداشت گردید. وی اجازه یافت که دو تماس تلفنی با خانواده خود داشته باشد اما اجازه هیچ دسترسی مستقیم به خانواده و یا به وکیل قانونی خود داده نشده است. این ترس وجود دارد که مشخصا وی ممکن است در معرض بد رفتاری شدیدی قرار داشته باشد بخصوص اینکه گزارش شده وی “همکاری با مامورین امنیتی” را رد کرده است.
منصور امینیان دانشجوی مهندسی مکانیک و مقصود احدی دانشجوی رشته جغرافیا است. هر دو عضو انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تبریز نیز میباشند. آنان در قبل از ظهر ۲۰ اوت دستگیر شدند. منصور امینیان در یکی از ادارات وزارت اطلاعات که بدانجا احضار شده بود و مقصود احدی در خانه دستگیر شدند. محل های اقامت هردو پس از دستگیری اشان بازرسی گردید. در طول بازداشت اجازه یافته اند که دو مکالمه تلفنی با خانواده خود داشته باشند. یک قاضی دوره بازداشت آنان را در مغایرت با قوانین ایران به دو ماه افزایش داده است.
در ۳۱ اوت، مجید ماکوئی دانشجوی سال آخر مهندسی کشتی سازی در دانشگاه صنعتی مالک اشتر اصفهان در خانه پدر خود در خوی واقع در استان آذربایجان غربی دستگیر شد. اشیاء شخصی وی مورد بازرسی قرار گرفت و ضبط گردید. بنا به اظهار منابع آداپ (ADAPP) وی احتمالا به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در ارومیه برده شده بود. مجید ماکوئی به کرات برای ادای توضیحات در هر دو شهر ارومیه و خوی توسط وزارت اطلاعات در طول دو ماه اخیر احضار شده بود. وی اینک به تبریز منتقل شده است.
الهه رادمهر، دانشجوی دانشگاه ارومیه و خواهر سجاد رادمهر، بوسیله مقامات امنیتی مورد تهدید قرار گرفته است. مقامات ناشناس دانشگاه نیز به وی گفته اند که اگر وی هر گونه اطلاعی در باره دستگیری برادرش به دیگران بدهد از دانشگاه محروم خواهد شد. سایر اعضاء خانواده فعالان دانشجو نیز توسط وزارت اطلاعات تهدید شده اند. مادر سجاد رادمهر پس از اینکه وی در ۲۳ اوت برای پرس و جو در خصوص وضعیت حقوقی پسرش به دانشگاه تبریز رفت مورد تهدید قرار گرفت. مادر فراز زهتاب در یک مصاحبه به رادیو فردا گفته است “هیچ یک از انان یک پاسخ صحیح به ما نمیدهند. من از کارمندان زندان پرسیدم گفتند چیزی نمیدانند، از وزارت اطلاعات نیز پرسیدم اما به من هیچ جوابی ندادند. صدای وی را فقط یکبار شنیدم و دیگر از مکان نگهداری وی هیچ خبری ندارم.”
اطلاعات پیشزمینه:
آذربایجانیها ؛ در ایران بزگترین اقلیت قومی باشند آنها عمدتا شیعه بوده و در مناطق شمال و شمالغرب ایران ساکن هستند و دست کم ۲۵ الی ۳۰ در صد از جمعیت ایران را شامل می شوند. اگر چه آنان بطور کلی در جامعه ایران بخوبی جذب شده اند، اما در سالهای اخیر بطور فزاینده ای حقوق فرهنگی و زبانی مانند حق تحصیل بزبان ترکی آذربایجانی، که معتقدند در قانون اساسی ایران آمده است، و همچنین حق تجلیل از میراث فرهنگی و تاریخی خود را مطالبه کرده اند که اغلب این مطالبات توسط مقامات ایرانی سرکوب شده است.
اقدام پیشنهادی:
لطفا درخواست های خود را سریعا به فارسی ، فرانسه ، انگلیسی و یا بزبان خودتان ارسال کنید:
- تاکید به مقامات که اطمینان دهند که هشت فعال حقوق آذربایجانیها -نامبرده در بالا، در معرض شکنجه و یا بد رفتاری قرار ندارند.
- اصرار به مقامات که فورا” و به طور منظم این هشت نفر به توانند به اعضاء خانواده خود و وکیل انتخابی خودشان و هر نوع مداوای پزشکی که لازم داشته باشند دسترسی داشته باشند.
- توجه دادن به این مساله که اگر آنان صرفا به خاطر اظهار حق خود برای آزادی بیان و تجمع دستگیر شده اند، زندانیان عقیدتی به حساب آمده ، و بایستی به فوریت و بدون قید و شرط آزاد شوند.
ترجمه: ساوالان سسی
عفو بینالملل نگران وضعیت فعالان آذربایجانی در بند
سازمان عفو بینالملل در روزهای دوشنبه اول، و سه شنبه دوم مهر ماه، با انتشار اطلاعیههایی نسبت به بدرفتاری با فعالان دانشجویی و مدنی آذربایجانی در ایران، که هم اکنون در حبس به سرمیبرند، ابراز نگرانی کرد.
در اطلاعیه اول مهر ماه سازمان عفو بینالملل نام ۹ فعال حقوق مدنی و فرهنگی آذربایجان آمده است که خانوادههای آنان و سازمانهای حقوق بشر نگران سرنوشت و وضعیت آنها در زندان هستند.
این ۹ نفر عبارتند از: علیرضا صرافی، مهندس عمران (روزنامهنگار و فعال فرهنگی)؛ اکبر آزاد ( نویسنده)؛ حسن راشدی (مهندس و مدرس زبان ترکی)؛ سعید محمدی موغانلی (شاعر و روزنامهنگار)؛ حسن رحیمی بیات (مهندس عمران و فعال حقوق بشر)؛ حسین حیدری (دانشجوی ارشد جامعهشناسی)؛ عباس نعیمی (فعال فرهنگی و عضو NGO اورین)؛ مهدی نعیمی ( شاعر و استاد زبان ترکی در دانشگاهها) و صیاد محمدیان. این فعالان حقوق مدنی و فرهنگی، در روز چهارشنبه ۲۰ شهریور به هنگام مراسم افطار در جمعی خصوصی در تهران دستگیر شدند و سپس ماموران امنیتی خانههای آنان را تفتیش کردند. وجه مشترک آنان این است که همگی در عرصه زبان و ادبیات آذری یا دیگر عرصههای فرهنگی و مدنی آذربایجان فعال هستند.
به گزارش سازمان عفو بینالملل، این عده از زمان دستگیری در زندان انفرادی سرویس اطلاعات در بند ۲۰۹ زندان اوین تهران محبوس و در معرض خطر شکنجه و رفتار نامناسب قرار دارند. به گفته عفو بینالملل، این فعالان مدنی را در آستانه شروع مدارس دستگیر کردهاند تا احتمالا جلوی حرکتهای اعتراضی در آستانه بازگشایی مدارس را بگیرند.
بسیاری از فعالان مدنی و فرهنگی آذربایجانی بر حق یادگیری زبان آذری در مدارس برای کودکان آذربایجانی تاکید دارند یا خواستار حق تجلیل از میراث فرهنگی و تاریخی خود هستند. عفو بینالملل معتقد است که احتمالا این گروه به خاطر عقایدشان در زندان هستند.
وحید قره باغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران، در مورد خانوادههای دستگیرشدگان به دویچه وله گفت: « آنها در بیخبری کامل به سر میبرند. به آنها اجازه ملاقات داده نمیشود و از اتهام عزیزان خود بیخبر هستند. در مراجعه، به آنها گفته میشود که زود زود به اینجا و دادگاههای انقلاب یا سایر ارگانها مراجعه نکنید. میگویند هنوز بازجوییها ادامه دارد. ما به موقعش به شما خبر میدهیم».
مدافعان حقوق بشر با توجه به مواردی که پیش از این مشاهده کردهاند، بیم آن دارند که این فعالان را زیر شکنجه مجبور به اعتراف به کارهای ناکرده کنند و برایشان مصاحبههای تلویزیونی ترتیب بدهند.
سرنوشت نامعلوم ۸ دانشجو
سازمان عفو بینالملل همچنین نگران وضعیت دانشجویان آذربایجانی در بند است. نام هشت تن از فعالان دانشجویی حقوق فرهنگی آذربایجان در اطلاعیه سازمان عفو بینالملل آمده است که از سه ماه پیش در تاریخهای گوناگون در تبریز دستگیر شدهاند و هنوز به صورت بازداشت موقت در مکانی نامعلوم به سر میبرند. این هشت نفر عبارتند از: مقصود احدی، منصور امینیان، داریوش حاتمی، آیدین خواجهای، امیر مردانی، مجید ماکویی، سجاد رادمهر و فراز زهتاب. سازمان عفو بینالملل مینویسد که این دانشجویان احتمالا به خاطر فعالیتهای صلحآمیز و ابراز نظرات خود بازداشت شدهاند.
وحید قرهباغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران، در مورد این دانشجویان گفت: « آنها نه تنها امکان ملاقات با وکیل را نداشتهاند، بلکه از ملاقات با خانوادههای خود نیز محروم ماندهاند. تنها تماس اینها محدود شده به چند تماس تلفنی کوتاه. هنوز اتهام آنها مشخص نیست. گفته میشود در یکی از بازداشتگاههای وزارت اطلاعات تبریز به سر میبرند. خانوادههای اینها طی نامههای سرگشاده به آقای هاشمی شاهرودی نسبت به وضعیت عزیزانشان ابراز نگرانی کردهاند».
سازمان عفو بینالملل از اعضای خود خواسته است تا با فرستادن پیام برای مسئولان جمهوریاسلامیایران خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط و رعایت حقوق انسانی همه فعالان دانشجویی و حقوق مدنی شوند.
کیواندخت قهاری
رادیو دویچه وله