| تبليغات | X |
طبق آخرین آمار رسمی، نرخ تورم در ایران ۲۹.۴ درصد است. این تورم همراه با افزایش هر روزهی قیمت کالاهای اساسی در ایران نارضایتی گستردهای را بین مردم به وجود آورده است.
افزایش تورم همزمان با افزایش فشارهای بینالمللی بر ایران و تحریمهای گسترده صورت میگیرد.
در همین رابطه با محسن شمشیری، دبیر سرویس اقتصادی روزنامه سرمایه در ایران در مورد شرایط اقتصادی حاکم بر ایران و قیمت کالاهای اساسی در ایران گفت و گو کردم.
قیمت مواد خوراکی در شهریورماه امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۴۱.۴ درصد افزیش داشته است. البته این فشاری است که به جامعهی ایران برای تأمین اصلیترین نیازشان وارد میآید. چرا قیمت مواد خوراکی در ایران اینقدر بالا رفته و نزدیک دو برابر سال قبل شده است؟
این اتفاق تحت تأثیر دو عامل اساسی رخ داده و آن هم افزایش قیمت نفت در جهان است که تحت تأثیر آن، هزینهی حمل و نقل بالا رفته است. بعضی مواد غذایی که در داخل کشور کمتر تولید میشود، از کشورهای دیگر وارد میشود.
به خاطر تقسیم کار بینالمللی و استفاده از مزیتهای نسبی، هر کشوری که یک مادهی غذایی را بهتر تولید میکند، صادر میکند و در عوض ممکن است که مواد غذایی دیگری را وارد بکند.
ما هم که در بخشهایی نیاز داریم این مواد غذایی را وارد کنیم، تحت تأثیر همین افزایش قیمت نفت و افزایش قیمت حمل و نقل خود به خود باید هزینهی بالاتری را برای واردات بپردازیم.
بهتر است بگوییم در اقتصاد ایران عامل کمیاب، زمین نیست؛ بلکه آب است. به اندازهی کافی زمین داریم؛ اما مشکل و کمبود آب داریم و این موضوع هم در تولید کشاورزی تأثیر میگذارد.
هر ساله در فصل تابستان در طول تاریخ اقتصاد ایران با افزایش تولید کشاورزی، قیمتها کاهش پیدا کردهاند؛ چون مواد کشاورزی و ارزانیِ مواد کشاورزی و مواد غذایی بوده است.
به هر حال مردم تحت تأثیر همین ارزانی با تورم کمتری مواجه میشدند و میتوانستند زندگی خود را بهتر تأمین کنند.
اما امسال به خاطر مشکل خشکسالی که بحران جهانی بوده، افزایش قیمت نفت و کمبود مواد غذایی و کاهش تولید مواد غذایی در داخل کشور، این افزایشها در تولید گندم، زیتون، میوه و تمام مواد غذایی اتفاق افتاده است.
شاید برای اولین بار است که ما میشنویم رب گوجهفرنگی از چین وارد ایران میشود. زیتون و روغن زیتون وارد میشود.
چند سالی بود که در تولید گندم، این محصول استراتژیک، خودکفا شده بودیم. اما امسال مجبور شدیم حدود هفت میلیون تن گندم وارد کنیم.
در همین روز که من با شما صحبت میکنم، در پاریس نمایشگاه سالانهی مواد غذایی با حضور ۷۰ کشور جهان گشایش مییابد و تا یک هفته ادامه دارد. در همین سالن دولتمردان نشان دادند از مصرفکننده در مقابل افزایش قیمتهای مواد غذایی برای طبقات مختلف مردم حمایت کردند. آیا دولت در ایران به چنین کارهایی دست زده و میزند؟
سالهاست که در بودجهی عمومی کشور، برای موادی مثل آرد برای پخت نان، سوبسیدهای سنگینی پرداخته میشود. اگر قرار باشد این نانها مثل سنگک یا بربری با قیمت واقعی عرضه شود، قیمتی معادل ۷۰۰ تا ۱۱۰۰ تومان خواهد داشت.
ولی مردم در حال حاضر نان را ۱۰۰ تا ۲۰۰ تومان خریداری میکنند. اگر این سوبسیدهای سنگین نباشد، مردم به خصوص قشر کمدرآمد و محروم قادر نخواهند بود حتی نان خود را تأمین کنند.
در بسیاری از موارد مثل تهیهی شیر سوبسیدی یا شیر یارانهای و مواد دیگر این اتفاق افتاده است و دولت هر سال هزینهی سنگینی را میپردازد.
آن طرف قضیه را هم باید در نظر بگیریم. ما یک فرصت تاریخی مثل منابع نفتی را شاهد هستیم که قیمت پایین فرآوردههای نفتی باعث میشود مصرف ما از ۲۰۰ - ۳۰۰ هزار بشکه در روز در ۵۰ سال گذشته به یک میلیون و ششصد تا یک میلیون و هفتصد هزار بشکه در روز در حال حاضر برسد.
بخش قابل توجهای از تولید نفتمان را به دلیل قیمت پایین فرآوردهها در داخل هزینه میکنیم و سوبسید آن به رقم ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده است.
چه چیزی این روزها، در خرید مواد خوراکی توجه شما را جلب کرده است که افزایش قیمت خیلی زیادی داشته است؟
در ایران قیمت گوشت نسبت به قیمت جهانی خیلی بالا است. درآمد سرانه در اروپا و آمریکا خیلی بالا است و در ایران رقم پایینی دارد.
ممکن است قیمت گوشت از کشورهایی مثل کانادا و آمریکا هم گرانتر باشد. دلیل آن هم مشکلاتی است که ما به صورت ساختاری با آن مواجه هستیم؛ یعنی کمبود آب، کمبود مرتع و کمبود علوفه و گرانی باعث میشود قیمت گوشت از همه جا بالاتر باشد.
بالاترین قیمت را همین قیمت گوشت به خود اختصاص داده است. همچنین مرغ، تخممرغ و بعد از اینها میوه، ترهبار و ... قیمت بالایی دارند.
یکی دیگر از اقلام خوراکی که افزایش قیمت داشته و میتوان آن را تحت تأثیر تولید دامی کشور دانست، افزایش قیمت لبنیات است.
شیر، ماست، کره، پنیر و خامه گران شده است که شاید گرانتر از سطح قیمت در بسیاری از کشورها باشد. همین مسائل باعث میشود که مردم در مورد گوشت و لبنیات، احساس گرانی بیشتری بکنند.
